Magdalena Weiss
- W tym artykule:
- Co to jest OKI?
- Brak podatku Belki - najważniejsza korzyść OKI
- Ile wyniesie podatek na OKI?
- W co będzie można inwestować przez OKI?
- OKI a fundusze inwestycyjne - główne założenia
- Czy pieniądze na OKI będą zamrożone?
- Jak będzie wyglądało rozliczenie podatku w ramach OKI?
- Jak można założyć OKI?
Od 1 stycznia 2027 r inwestorzy w Polsce zyskają nowy sposób oszczędzania i inwestowania na preferencyjnych warunkach podatkowych.
Osobiste Konto Inwestycyjne, czyli OKI, pozwoli inwestować bez podatku Belki, a w określonym limicie również bez nowego podatku od wartości aktywów.
Ustawa o OKI została już podpisana przez prezydenta i 18 sierpnia 2026 roku opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Osobiste Konta Inwestycyjne OKI nie będą jednak kolejnym IKE czy IKZE. Nie jest to produkt wyłącznie emerytalnym, nie trzeba będzie czekać z wypłatą środków do osiągnięcia określonego wieku, a z rachunku będzie można korzystać znacznie bardziej elastycznie.
Jednocześnie zasady podatkowe w ramach OKI są bardziej złożone, niż może sugerować hasło „100 tys. zł bez podatku”.
Co to jest OKI?
Osobiste Konto Inwestycyjne OKI będzie dobrowolne i dostępne dla osób fizycznych, które ukończyły 18 lat.
Nie będzie kont wspólnych, np. nie będzie można założyć OKI wspólnego dla obojga małżonków.
Co ważne, jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI, także w różnych instytucjach finansowych. Limity podatkowe będą jednak liczone łącznie dla wszystkich kont OKI należących do tej samej osoby.
Osobiste Konta Inwestycyjne OKI będą mogły prowadzić różne instytucje finansowe, m.in. banki, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń oferujące UFK oraz PTE oferujące dobrowolne fundusze emerytalne.
Konto OKI może więc przybrać formę:
- rachunku bankowego,
- rachunku maklerskiego,
- zapisu w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego,
- rachunku w UFK
- jednostek rozrachunkowych w dobrowolnym funduszu emerytalnym.
Ustawa przewiduje również możliwość stworzenia tzw. umowy parasolowej. Bank lub dom maklerski pełniący funkcję koordynatora będzie mógł połączyć w ramach jednej umowy kilka form OKI, np. rachunek inwestycyjny i inwestycje w fundusze.
Instytucje prowadzące OKI podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (KNF).
Brak podatku Belki - najważniejsza korzyść OKI
Na OKI będzie można gromadzić:
- aktywa inwestycyjne, takie jak akcje przedsiębiorstw notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych i jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych,
- aktywa oszczędnościowe, czyli instrumenty finansowe o najniższym wskaźniku ryzyka, w tym lokaty bankowe oraz skarbowe obligacje oszczędnościowe.
Dochody i przychody z aktywów znajdujących się na OKI – w tym zyski kapitałowe, odsetki czy dywidendy – nie będą podlegały 19-proc. podatkowi od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki).
Dotyczy to również aktywów zgromadzonych na OKI, których wartość przekracza próg 100 tys. zł.
W zamian trzeba będzie zapłacić podatek od wartości aktywów zgromadzonych na OKI. I właśnie sposób jego naliczania jest kluczowy dla zrozumienia OKI.
100 tys. zł to nie limit wpłat
W przypadku OKI nie będzie obowiązywał limit wpłat działający tak jak np. w IKE czy IKZE. Inwestor będzie mógł zgromadzić na rachunku więcej niż 100 tys. zł.
Dla aktywów oszczędnościowych zgromadzonych na Osobistych Kontach Inwestycyjnych, np.: środków na rachunku bankowym, lokat bankowych czy skarbowych obligacji oszczędnościowych, obowiązywać będzie niższy limit wartości aktywów – 25 tys. zł.
Te 25 tys. zł zawiera się w ogólnym limicie 100 tys. zł, a nie jest do niego dodawane.
Ważne: ustawowe limity odnoszą się do średniej wartości aktywów w roku, a nie tylko do salda rachunku 31 grudnia.
Instytucje prowadzące OKI mają dokonywać dziennych wycen, a przy rozliczeniu będzie brana pod uwagę łączna wartość aktywów zgromadzona na wszystkich OKI należących do podatnika.
Ile wyniesie podatek na OKI?
W 2027 roku stawka podatku od wartości aktywów zgromadzonych na OKI wyniesie 0,85% (została z góry ustalona na takim poziomie).
W kolejnych latach stawka podatku od OKI będzie powiązana ze stopą referencyjną NBP: ma odpowiadać 19% jej wartości według stanu na 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, przy czym nie może spaść poniżej 0,1%.
Zatem w 2028 roku stawka podatku będzie stanowiła iloraz 19% i stopy referencyjnej NBP na 31.10.2027 roku.
Przykład
Jeżeli przez cały rok średnia wartość aktywów kwalifikowanych zgormadzonych na OKI wyniesie 150 tys. zł, pierwsze 100 tys. zł będzie objęte zwolnieniem podatkowym. Podatek za 2027 rok od pozostałych 50 tys. zł wyniósłby 425 zł.
Jednocześnie od zysku osiągniętego na całym rachunku OKI nie będzie pobierany podatek Belki.
Trzeba jednak pamiętać o istotnej różnicy: podatek od wartości aktywów nie zależy od tego, czy inwestycja wypracowała zysk. Może pojawić się również wtedy, gdy portfel OKI straci na wartości. Straty poniesione na OKI nie będą też mogły zostać rozliczone podatkowo z zyskami osiągniętymi poza OKI.
Dochody od aktywów zgromadzonych na OKI nie będą objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W co będzie można inwestować przez OKI?
Katalog dostępnych aktywów jest szeroki. Ustawa pozwala gromadzić na Osobistych Kontach Inwestycyjnych OKI m.in.:
- środki na depozytach bankowych,
- lokatach bankowych,
- obligacje oszczędnościowe,
- jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych,
- akcje,
- obligacje,
- listy zastawne oraz określone inne instrumenty finansowe.
To jednak moment, w którym trzeba rozróżnić dwie rzeczy:
- aktywa, które w ogóle można posiadać na OKI,
- aktywa, których wartość korzysta z preferencji podatkowych.
Ustawa wprowadza przede wszystkim podział na:
- aktywa kwalifikowane
- aktywa niekwalifikowane.
Aktywa kwalifikowane to te, które spełniają określone w ustawie warunki i których wartość jest uwzględniana przy limicie zwolnienia do 100 tys. zł. Konstrukcja ta ma premiować przede wszystkim inwestowanie w polski rynek kapitałowy.
Na OKI mogą znajdować się również aktywa niekwalifikowane, w tym określone aktywa zagraniczne, ale nie korzystają one z preferencji na takich samych zasadach.
Osobną kategorię stanowią aktywa o charakterze oszczędnościowym, takie jak środki na depozytach czy lokatach oraz obligacje oszczędnościowe. W ich przypadku preferencja jest ograniczona do 25 tys. zł w ramach ogólnego limitu 100 tys. zł.
W praktyce oznacza to, że limit 25 tys. zł nie jest dodatkowym limitem ponad 100 tys. zł. Jest jego częścią – przykładowo przy 25 tys. zł aktywów oszczędnościowych pozostałe 75 tys. zł limitu może przypadać na kwalifikowane aktywa inwestycyjne (min. akcje, obligacje, jednostki funduszy inwestycyjnych, ETF-y i inne instrumenty rynku kapitałowego).
OKI a fundusze inwestycyjne - główne założenia
Dla inwestorów korzystających z funduszy inwestycyjnych szczególnie ważne będą zasady zapisane w art. 26 ustawy o OKI.
Jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego należą do aktywów inwestycyjnych, ale będą mogły korzystać ze zwolnienia w ramach limitu 100 tys. zł, jeżeli statut funduszu w zakresie polityki inwestycyjnej przewiduje, że co najmniej 70% wartości aktywów funduszu będą stanowiły tzw. aktywa kwalifikowane.
Do aktywów kwalifikowanych zaliczono m.in. określone obligacje skarbowe i listy zastawne denominowane w złotych, bony skarbowe, akcje spółek notowanych na GPW, prawa do akcji i prawa poboru spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych, a także środki pieniężne i należności na rachunku pieniężnym w złotych.
Oznacza to, że o podatkowym statusie funduszu będzie decydowała przede wszystkim jego polityka inwestycyjna zapisana w statucie, a nie sama nazwa funduszu.
To istotne, ponieważ jednostki funduszu niespełniającego warunków zwolnienia mogą być dopuszczone do inwestowania w ramach OKI, ale ich wartość nie będzie automatycznie korzystała z limitu 100 tys. zł.
Osobną kategorię przewidziano dla produktów zbiorowego inwestowania o najniższym ogólnym wskaźniku ryzyka równym 1. O ile ich polityka inwestycyjna przewiduje minimum 70% kwalifikowanych aktywów (czyli zalicza się do zwolnienia z podatku Belki), ich wartość może znaleźć się w części oszczędnościowej objętej limitem 25 tys. zł.
W praktyce przed wyborem funduszu do OKI warto będzie więc sprawdzić nie tylko jego strategię, ryzyko i koszty, ale również do której kategorii podatkowej OKI zostanie zakwalifikowany.
Na KupFundusz.pl możesz inwestować bez prowizji w ponad 400 krajowych i luksemburskich funduszy inwestycyjnych z 21 TFI!Ponad 400 funduszy inwestycyjnych bez prowizji!
Czy pieniądze na OKI będą zamrożone?
Nie. Jedną z największych różnic pomiędzy OKI a rozwiązaniami stricte emerytalnymi typu IKE i IKZE będzie swoboda dysponowania środkami.
Ustawa nie wymaga utrzymywania pieniędzy przez określony czas ani osiągnięcia konkretnego wieku.
Inwestor będzie mógł dokonywać wpłat oraz wypłat zgodnie z zasadami danego produktu. Przewidziano również możliwość transferowania określonych aktywów pomiędzy OKI.
Dzięki temu OKI może być wykorzystywane nie tylko do oszczędzania na emeryturę, ale także do budowania kapitału na inne długoterminowe cele.
Jak będzie wyglądało rozliczenie podatku w ramach OKI?
Dużą część obowiązków informacyjnych przejmą instytucje prowadzące Osobiste Konta Inwestycyjne OKI.
Do końca lutego następnego roku mają one przekazywać organom podatkowym informacje m.in. o średniej wartości aktywów na rachunku OKI oraz ich podziale na odpowiednie grupy podatkowe. Następnie dane oraz przygotowane na ich podstawie zeznanie mają pojawić się na koncie danego podatnika w e-Urzędzie Skarbowym.
Jeśli podatnik będzie posiadał więcej niż jedno OKI w różnych instytucjach finansowych, będzie musiał samodzielnie zsumować wartości aktywów ze wszystkich kont.
Limity zwolnień podatkowych dotyczą bowiem łącznej wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich posiadanych OKI, a nie wartości na każdym koncie oddzielnie.
Zeznanie dotyczące OKI będzie składane elektronicznie między 15 marca a 31 maja roku następującego po danym roku podatkowym. Jeśli średnia wartość aktywów na OKI będzie się mieściła w łącznych limitach zwolnienia, wyliczony podatek wyniesie 0 zł
Zeznanie z kwotą zerową zostanie zaakceptowane automatycznie z upływem 31 maja.
Jeżeli wartość portfela przekroczy ustawowe progi, system naliczy podatek od wartości aktywów. Wtedy obowiązkiem inwestora jest zalogowanie się, weryfikacja poprawności danych oraz zapłata podatku do 31 maja.
Jak można założyć OKI?
Po uruchomieniu ofert przez instytucje finansowe inwestor będzie musiał wybrać podmiot, który oferuje OKI i zawrzeć z nim umowę o prowadzenie konta OKI. Umowę będzie można zawrzeć m.in. elektronicznie, dokumentowo na trwałym nośniku albo pisemnie.
Jeżeli inwestor będzie chciał inwestować w fundusze, OKI może mieć postać specjalnego zapisu w rejestrze uczestników funduszu.
Alternatywą może być oferta koordynatora OKI działającego w ramach umowy parasolowej, dzięki której w jednym rozwiązaniu dostępnych będzie kilka form inwestowania. Taka forma OKI będzie dostępna na KupFundusz.pl.
Nie trzeba przy tym ograniczać się do jednego OKI. Można będzie otworzyć kilka rachunków w różnych instytucjach, ale nie pozwoli to na zwielokrotnienie kwoty wolnej – limity 25 tys. zł i 100 tys. zł będą liczone dla inwestora łącznie.
KupFundusz.pl planuje wdrożenie OKI do swojej oferty na początku 2027 roku. Obecnie trwają prace nad jej kształtem i zakresem.
Możesz zacząć inwestować już od 10 zł.Najlepszy moment na inwestycję w przyszłość, to dzisiaj. Nie zwlekaj!
